دنیای علوم تجربی

آب مایع حیات :

شايد شما نيز اين جملات را بارها شنيده ايد كه آب مايه حيات است يا در آينده جنگ بين ملتها بر سر آب خواهد بود و يا اطلاع داشته باشيد كه دانشمندان و محققاني كه براي بررسي امكان زندگي انسان بر روي ساير اجرام آسماني در حال تحقيق و پژوهش هستند پيش از بررسي هر موضوعي به تحقيق در مورد اين مسئله مي پردازند كه آيا در اجرام ديگر آب يافت مي شود يا نه. ويا ساير محققيني كه حتي در پي يافتن كوچكترين نشانه هاي حيات بر روي ساير اجرام هستند ابتدا به دنبال فهميدن اين موضوع هستند كه آيا ماده اي به نام يا شبيه به آب در اين اجرام وجود دارد يا نه. كما اينكه به عنوان مثال اصلي ترين ماموريت فضاپيماي گاليله براي بررسي وكشف حيات در مريخ يافتن نشانه هايي از وجود آب در اين سياره بود.

 حتي اگر بخواهيم اين مسائل را به ديده اغماض بنگريم و از كنار آن به راحتي عبور كنيم بر روي همين زمين به اصطلاح متمدن خودمان نيز هنوز رازها و اسرارهايي پيرامون آب و مسائل مربوط به آن وجود دارد كه با اين همه پيشرفت علمي تا به حال قانون كامل و جامعي پيرامون آنها ارائه نشده است و اطلاعات در دسترس در حد فرضيه هايي  است كه تا كنون كسي نتوانسته درستي يا نادرستي آنها را ثابت كند به عنوان مثال مي توان به چگونگي پديد آمدن باران از ابرها يا چگونگي ذخيره آب در لايه هاي زمين اشاره كرد.

جدا از مسائل علمي ما مسلمانان بنا به اعتقاداتمان آب را مايه حيات و پاكي دانسته و حتي در تعاليم ديني و رساله هاي مراجع تقليد بخش مجزا و مفصلي به آب و مسائل مربوط به آن اختصاص داده شده است.

 در حديثي از امام جعفر صادق(ع) روايت شده است كه شخصي از روي غرض و تمسخر از امام(ع) پرسيد كه آب چه طعمي دارد و امام صادق(ع) در جواب آن شخص فرمودند: به منظور ياد گرفتن سوال كن نه به منظور بهانه جويي. سپس اضافه كردند كه طعم الماء طعم الحيات. يعني طعم آب طعم زندگي است.

      با ذكر اين مقدمه و به منظور آشنايي بيشتر با مسائل مربوط به آب و علوم وابسته به آن و ارزش و جايگاه اين ماده با ارزش در اعتقادات و باورهاي ديني ما پژوهش حاضر تهيه و تدوين شده است و در ميان منابع ديني و علمي فراواني كه وجود دارد، قرآن به عنوان مرجعي كامل و منحصربفرد انتخاب شده تا زواياي بيشتري از اين امر چه از لحاظ علمي و چه از لحاظ اعتقادي براي ما روشن شود.

 در اين پژوهش سعي شده تا آياتي را كه به طور صريح و روشن پيرامون آب و مسائل آن بيان شده است به طور كاملتري از آنچه در ترجمه آنها آمده است بررسي نموده آنها را با نظريات دانشمندان و محققان عصر حاضر به دور از هرگونه تعصب و جانبداري مقايسه كرد تا روشن شود كه اين كتاب آسماني از نظر علمي چه نظرات كامل و ارزشمندي پيرامون اين مسئله به عنوان بخش بسيار كوچكي از كل متن قرآن دارد.

 تعدد اشاره به آب در آیات :

براي آشنايي بيشتر و دسترسي آسان به آيات قرآن كه پيرامون مسائل آب بيان شده است لازم است در ابتدا از لحاظ آماري توضيحاتي در اين مورد ارائه شود.

آب در زبان عربي با لغت (الماء) شناخته مي شود و در قرآن نيز با همين لفظ از آب نام برده شده است. البته لفظ الماء به تمام شكل هاي موجود اين ماده حياتي مانند باران، برف و آب معمولي نيز اطلاق مي شود كه در اين باره در ادامه توضيحات مفصل تري ارائه خواهد شد.

 از نظر آماري لفظ ماء به شكلهاي مختلف لغوي (الماء ، ماءً ، ماٍء) 63 بار در قرآن تكرار شده است. اين كلمه نخستين بار در آيه 22 سوره بقره (جزء 1) و به معني آب از آسمان (باران) آمده و آخرين سوره اي كه اين لغت در آن به كار برده شده است مربوط به سوره طارق و آيه 6 (جزء 30) اين سوره است و در معناي آفرينش انسان از آب جهنده(نطفه انسان) مي باشد.

از مجموع 114 سوره قرآن كريم 41 سوره به آب اشاره صريح و مستقيم شده است و در ميان اين 41 سوره سوره هود با چهار بار داراي بيشترين تكرار مي باشد و ساير سوره ها داراي 3، 2 و 1 تكرار مي باشد. در بين 30 جزء قرآن اين لغت به غير از جزءهاي 3، 4، 10 و 28 در ساير جزءها حداقل يك بار و حداكثر 5 بار آمده است كه حداكثر تكرار در يك جزء مربوط به جزءهاي 13، 21 و 27 با 5 تكرار است. در مورد تكرار در يك آيه سه آيه هستند كه لغت آب در آنها دو بار به كار برده شده ودر ساير آيات تنها يك بار به آن اشاره شده است. اين سه آيه عبارتند از آيه 44 سوره هود، آيه 15 سوره محمد و آيه 30 سوره ملك. با توجه به اين آمار و با توجه به تعداد اين كلمه (63بار)، در مجموع در 60 آيه از قرآن اين كلمه آمده است.

 چگونگي به كار رفتن كلمه الماء (آب) در متن قرآن

سوره و شماره آياتي كه كلمه الماء در آن به کار رفته است به ترتیب زیر می باشد :

(بقره،22-74-164)(نساء،43)(مائده،6)(انعام،99)(اعراف،50-57)(انفال،11)(يونس،24) (هود،7-43-44-44)(رعد،4-14-17)(ابراهيم،16-32)(حجر،22)(نحل،10-65) (كهف،29-41-45)(طه،53)(انبياء،30)(حج،5-63)(مومنون،18)(نور،39-45)(فرقان،48-54) (نمل،60)(قصص،23)(عنكبوت،63)(روم،24)(لقمان،10)(سجده،8-27)(فاطر،27) (زمر،21)(فصلت،39)(زخرف،11)(محمد،15-15)(ق،9)(قمر،11-12-28) (واقعه،31- 68) (ملك،30-30)(الحاقه،11)(جن،16)(مرسلات،20-27) (نبا،14)(نازعات،31)(عبس،25)(طارق،6)

همانطور كه قبلاُ نيز ذكر شد كلمه الماء در 60 آيه و با توجه به اينكه در سه آيه دو بار تكرار شده، 63 بار ذكر شده است. اگر معني لغوي اين كلمه را در آياتي كه به كار رفته است در نظر بگيريم مي توان آن را در 7 حوزه مفهومي كلي تقسيم بندي نمود.اين 7 حوزه عبارتند از :
1- آب از آسمان(باران و ) 29 مورد
2- آب معمولي 18 مورد
3- آب از درون زمين 3 مورد
4- آب به عنوان نطفه انسان و ساير موجودات 6 مورد
5- آب بهشتي 3 مورد
6- آب جهنمي 3 مورد
7- آب ناشناخته 1 مورد

 با توجه به این تقسیم بندی مشخص می شود بيشترين مفهومی كه از كلمه آب در قرآن استنباط مي شود مربوط به آب فرو فرستاده شده از آسمان است كه در اكثر آيات به آن اشاره شده است. از ديگر نكات قابل توجه مساوي بودن تعداد كلمه آب در مفهوم آبي كه در بهشت نيكوكاران از آن مي نوشند و آبي كه در جهنم به بدكاران خورانده مي شود.

  از 6 موردي كه آب به عنوان نطفه موجودات به كار رفته است 4 مورد مختص به خلقت نسلهاي انسان از آبي با صفات ناچيز، پست و جهنده در آيات 54، 8، 20 و 6 سوره هاي فرقان، سجده، مرسلات و طارق مي باشد و همانطور كه قبلاً ذكر شد آيه 6  سوره طارق آخرين باري است كه كلمه الماء در قرآن به كار رفته است. 

 دو مورد ديگر يكي مربوط به خلقت تمام جنبندگان از آب در آيه 45 سوره نور و ديگري مربوط به آيه 30 سوره انبياء است كه خداوند در آن زنده بودن هر چيزي را از آب مي داند. اين آيه، آيه معروف(( و جعلنا من الماء كل شي حي)) است كه يكي از بهترين و مهم ترين توصيفهايي است كه خداوند در قرآن در مورد آب بيان نموده است.

 در مورد حوزه مفهومي آخر كه با يك مورد و با عنوان ناشناخته ذكر شده است مربوط به آيه 7 سوره هود مي باشد كه محققان و قرآن پژوهان اين آيه را جزء آيات متشابه شمرده و هنوز معني و مفهوم كاملاً مشخصي از آن بيان نكرده اند.

 خداوند در اين آيه مي فرمايد : (( و او كسي است كه آسمانها و زمين را در 6 روز آفريد و عرش او بر آب قرار داشت تا شما را بيازمايد ……)) كه دانشمندان و محققان علوم قرآني هم بر روي كلمه (6 روز) و هم بر اين موضوع كه منظور از كلمه آب در اين آيه چيست اختلاف نظر داشته و تفسير هاي گوناگوني مطرح نموده اند

اولین نکته قابل توجه و مهم که در بررسی این آیات به چشم می خورد این موضوع است که در 44 آیه از مجموع 60 آیه نام خدا یا به صورت مستقیم و یا به صورت غیر مستقیم(ضمیر) آمده است. خداوند در این آیات با اشاره به موضوعاتی از این قبیل که تمام مواهبی که در اختیار شما(انسانها) قرار گرفته از آن خداست و غیر از خدا هیچ کس دیگر نمی تواند این نعمتها را در اختیار شما قرار دهد ویا خطاب به انسانها شما که               می دانید چرا کافر می شوید بر معرفی و حقانیت خود بیشتر تاکید می کند.البته این مطلب شما را دچار این شبهه نکند که مگر خدا احتیاج به معرفی و اثبات حقانیت خود دارد که جواب این سوال مشخص است.نه تمام تذکرات فقط برای راهنمایی و اندرز گرفتن انسانها و اتمام حجت خدا با کسانی است که غیر از او را برگزیده اند

در 9 آیه خداوند ضمن اشاره به نعمتهای خویش(آب، باران، باد، گیاهان، حیوانات، و ..) ضمن اینکه به پدیده های علمی جالبی اشاره کرده است که در چند دهه اخیر کشف و ثبت شده اند فهمیدن معنی این آیات را مختص افراد باایمان، اندیشمندان، کسانی که عقل خویش را به کار می گیرند، کسانی که گوش شنوا دارند و خردمندان می داند.

  در 9 آیه هم اشاره به زنده شدن مردگان پس از مرگ نموده است و با ذکر این مثال که گیاهان و زمینهای خشک و بدون آب و علف پس از گذراندن زمستان و شروع بهار و ریزش باران و رسیدن آب به آنها دوباره زنده شده و سر سبز می شوند و زندگی تازه ای را آغاز می کنند ،زنده شدن انسانها پس از مرگ را همین گونه می داند و تاکید می کند کسی که می تواند زمینها و درختان را زنده کند می تواند انسانها را نیز پس از مرگشان زنده کند.

 در 10 آیه خداوند با پرسش و سوال سخن خود را آغاز می کند و اصلی ترین سوال او اینست که چه کسی این نعمتها را در اختیار شما قرار داده است یا آیا تاکنون به ماهیت نعمتهای الهی فکر کرده اید و نکته دیگر اینکه اگر این نعمتها از دست شما خارج شود آن وقت شما قادر به انجام چه کاری خواهید بود؟ و حتی در چند مورد خود خدا از زبان انسانها به این سوالات پاسخ داده است و تاکید نموده که انسانها می دانند همه این نعمتها از جانب خداوند است اما باز هم نافرمانی می کنند.

 در 2 آیه فروفرستادن باران برای انسانها را از نشانه ها و دلایل و آیات وجود هستی بخش خود می داند و همچنین در 2 آیه نیز از باران به تعبیر رحمت الله یاد کرده و آن را بخشایش الهی خویش برای انسانها می داند.

 ضمن اینکه از این تعبیر در دو آیه 50 و 63 سوره های روم و نمل نیز استفاده کرده ولی در این دو آیه لفظ کلمه آب(الماء) نیامده است.

 سوره روم  آیه 24 :

 و از نشانه‏ هاي او [اينكه‏] برق را براي شما بيم‏آور واميدبخش مي‏نماياند، و از آسمان به تدريج آبي فرومي‏فرستد، كه به وسيله آن‏، زمين را پس از مرگش زنده مي‏گرداند. در اين [امر هم‏] براي مردمي كه تعقل مي‏كنند قطعا نشانه هایی است .

سوره رعد آیه 12 :

اوست كسي كه برق را براي بيم و اميد به شما مي‏نماياند، وابرهای گرانبار را پدیدار می کند .

نوشته شده در سه شنبه چهارم آبان 1389ساعت 9:50 توسط آمنه علیزاده|


آخرين مطالب
» با سلامی دوباره
» به بهانه روز معلم !
» مادر عزیزم! روزت مبارک !
» نمونه سئوال سوم راهنمایی
» نمونه سئوال
» سلامی دوباره !
» مهر بر مهرورزان مبارک باد .
» باز هم بوی مهر
» گزارش ترسناک و لحظه به لحظه بعد از خوردن یک نوشابه!!
» خبر وِیژه ی ویژه !!!!!

Design By : Pichak